Wyrzysk: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 12:23, 6 lip 2026

*Wyrzysk*




Kraj	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	pilski
Gmina	Wyrzysk
Ludność	5174
Prawa Miejskie	XV w.
Kod Pocztowy	89-300
Tablice Rejestracyjne	PP

Wyrzysk – miasto w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wyrzysk.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki,
w pagórkowatej, malowniczej okolicy.
W bliskiej okolicy przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa stanowiąca północne obejście Wyrzyska, a przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka.
4 km na południe od miasta (w Osieku nad Notecią) znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk Osiek, na linii Piła – Bydgoszcz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wieku Wyrzysk wspominany jest jako miasto, od 1772 w zaborze pruskim,
później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II.
Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773.
Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIX wieku związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci.
1 stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 Niemcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków.
W latach 1818–1975 miasto było stolicą powiatu wyrzyskiego. Do 1938 r. leżało w woj. poznańskim, później do 1939 w pomorskim, a od 1945 – w bydgoskim.
Po reformie administracyjnej w 1975 roku terytorium powiatu zostało podzielone pomiędzy nowe (mniejsze) województwo bydgoskie i województwo pilskie.
Powiatu nie przywrócono także w roku 1999 a miasto włączono do powiatu pilskiego w woj. wielkopolskim.

Galeria zdjęć miasta Wyrzysk[edytuj | edytuj kod]

Wyrzysk z drona[edytuj | edytuj kod]

Zobacz na Mapie[edytuj | edytuj kod]

Wczytywanie mapy... {"markers":[{"pos":[{"lat":53.153333,"lon":17.267222}]}],"zoom":14,"center":{"lat":53.153333,"lon":17.267222},"tileLayer":"//{s}.tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png","attribution":"\u0026copy; \u003Ca href=\"http://osm.org/copyright\"\u003EOpenStreetMap\u003C/a\u003E contributors"}

Miejscowości Gminy Wyrzysk

Miasta:

Wyrzysk.

Wsie:

Auguścin - Bąkowo - Dąbki - Dobrzyniewo - Falmierowo - Glesno - Gleszczonek - Gromadno - Karolewo - Konstantynowo - Kosztowo - Kościerzyn Wielki - Młotkówko - Osiek nad Notecią - Polanowo - Ruda - Rzęszkowo - Wyrzysk Skarbowy - Żelazno - Żuławka.

Kolonie:

Osady:

Anusin Bagdad Bielawy Nowe Klawek Komorowo Marynka Masłowo Ostrówek Polinowo Stefanowo Wiernowo Wyciąg

Osady Leśne:

Zielona Góra

Przysiółek:

Sąsiednie Gminy:

Powiat Piła

Miasta:

Kaczory -- Łobżenica -- Piła -- Ujście -- Wyrzysk -- Wysoka.

Gminy miejskie:

Piła.

Gminy miejsko-wiejskie:

Kaczory -- Miasteczko Krajeńskie -- Łobżenica -- Ujście -- Wyrzysk -- Wysoka.

Gminy wiejskie:

Białośliwie -- Szydłowo.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 __NOTOC__
 {| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;"
-|+ style="color:#e76700;"| '' Wysoka ''
+|+ style="color:#e76700;"| '' Wyrzysk ''
 | colspan="3" style="background-color:#FF2400;" |
 |-
-| colspan="2" | [[Plik:Gmina-kczory.jpg|center|250px]]
+| colspan="2" | [[Plik:Wyrzysk-dron3rg.jpg|center|250px]]
 |-
-| colspan="3" | [[Plik:Pila-erb.png|center|150px]]
+| colspan="3" | [[Plik:Herb-miasta-wyrzysk.png|center|150px]]
 |-
 | colspan="3" style="background-color:#FF2400;" |
@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 |-
 | '''Gmina'''
-| [[Plik:Herb-gmina-wysoka.png|30px]] [[Gmina Wysoka|Wysoka]]
+| [[Plik:Herb-miasta-wyrzysk.png|30px]] [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]]
 |-
 | '''Ludność'''
-| 2703
+| 5174
 |-
 | '''Prawa Miejskie'''
-| 1505r.
+| XV w.
 |-
 | '''Kod Pocztowy'''
-| 89-320
+| 89-300
 |-
 | '''Tablice Rejestracyjne'''
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 <br>
-<b>Wysoka</b> – miasto w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo Wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat Pilski|powiecie pilskim]], w gminie [[Gmina Wysoka|Wysoka]].<br>
+<b>Wyrzysk</b> – miasto w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo Wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat Pilski|powiecie pilskim]], w gminie [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]].<br>
-czerwca 2016 roku miasto liczyło 2703 mieszkańców.<br>
+W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.<br>
-Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1505 roku położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.
+Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.
 <br>
 == Położenie ==
-Wysoka leży 20 km na wschód od Piły 5 km na północ od trasy krajowej nr 10, na Pojezierzu Krajeńskim, na pagórkowatym, polodowcowym terenie.<br>
+Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki,<br>
-Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 190 Gniezno-Krajenka oraz nieczynna linia kolei wąskotorowej do Łobżenicy i Białośliwia.<br>
+w pagórkowatej, malowniczej okolicy.<br>
-Pod względem historycznym Wysoka leży na obszarze dawnej Krajny.<br>
+W bliskiej okolicy przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa stanowiąca północne obejście Wyrzyska, a przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka. <br>
+km na południe od miasta (w Osieku nad Notecią) znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk Osiek, na linii Piła – Bydgoszcz.
+<br>
 == Historia ==
-Miejscowość istniała już w XIII wieku – pierwsza wzmianka pochodzi z 1260 roku.<br>
+Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wieku Wyrzysk wspominany jest jako miasto, od 1772 w zaborze pruskim,<br>
-Wysoka była centrum znacznego terytorium stanowiącego własność Mikołaja Łodzi z nadania Bolesława Pobożnego.<br>
+później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II.<br>
-Znajdowała się wówczas na Przedgórzu (od strony Wysokiej Wielkiej). Od 1505 roku obok wsi Wysoka Wielka wymieniane jest miasto Wysoka,<br>
+Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773. <br>
-które było własnością szlachecką, m.in. Kościelskich i Tuczyńskich.<br>
+Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIX wieku związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci.<br>
-Po wielkim pożarze miasta w 1772 roku wystawiono nowy przywilej miejski. 2 stycznia 1919 roku władzę w mieście objęli powstańcy wielkopolscy.<br>
+stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 Niemcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków.<br>
-Utworzono polską Radę Ludową i Straż Obywatelską. Wysoka była jedną z najbardziej na północ wysuniętych placówek powstańczych.<br>
+W latach 1818–1975 miasto było stolicą powiatu wyrzyskiego. Do 1938 r. leżało w woj. poznańskim, później do 1939 w pomorskim, a od 1945 – w bydgoskim.<br>
-Jednak już 4 stycznia Niemcy z Piły opanowali miasto. Kontrataki Polaków z Wyrzyska nie powiodły się.<br>
+Po reformie administracyjnej w 1975 roku terytorium powiatu zostało podzielone pomiędzy nowe (mniejsze) województwo bydgoskie i województwo pilskie.<br>
-Wysoka wróciła do Polski na mocy traktatu wersalskiego w styczniu 1920 roku. W październiku i listopadzie 1939 roku na stoku Góry Wysokiej hitlerowcy rozstrzelali 19 Polaków.<br>
+Powiatu nie przywrócono także w roku 1999 a miasto włączono do powiatu pilskiego w woj. wielkopolskim.
-W okresie okupacji niemiecka administracja nazistowska zmieniła nazwę miasta na niemieckie. Weißeck (1942–1945).
 <br>
-== Galeria zdjęć miasta Wysoka ==
+== Galeria zdjęć miasta Wyrzysk ==
 <gallery perrow=5>
+Plik:Wyrzysk-zdjecie1rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie2rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie3rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie4rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie5rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie6rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie7rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie8rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie9rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie10rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-zdjecie11rg.jpg
 </gallery>
 <br>
-== Wysoka z drona ==
+== Wyrzysk z drona ==
 <gallery perrow=5>
+Plik:Wyrzysk-dron1rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron2rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron4rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron5rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron6rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron7rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron8rg.jpg
+Plik:Wyrzysk-dron9rg.jpg
 </gallery>
@@ Linia 72: / Linia 93: @@
 <center>
 {| class="wikitable" style="width: 70%;"
-| colspan="2" | {{#multimaps:  53.18123, 17.08061}}
+| colspan="2" | {{#multimaps:  53.153333, 17.267222}}
 |}
 </center>
 <br>
-{{miejscowości gmina wysoka}}
+{{miejscowości gmina wyrzysk}}
 <br>
 {{powiat pilski}}
 <br>
 [[Category:Miasta]]