Piła
Miasto Piła[edytuj | edytuj kod]
| Zdjęcie |  |
|---|---|
| Herb miasta |  |
| Kraj | Polska |
| Województwo | wielkopolskie |
| Powiat | Piła |
| Gmina | |
| Mieszkańców | 72527 |
| Kod pocztowy | 64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970 |
| Prawa miejskie | przed 1451 |
| Powierzchnia | 102,68 km² |
| Wysokość n.p.m. | 50–134 |
| Tablice rejestracyjne | PP |
Piła - (niem. Schneidemühl) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie Województwo Wielkopolskie
siedziba powiatu pilskiego.
Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą,
około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci.
Miasto rozwinęło się z niewielkiej osady rybackiej położonej nad dolną Gwdą, wśród lasów.
Prawa miejskie najprawdopodobniej otrzymało w XV wieku, w 1513 przywileje te zostały
potwierdzone przez króla Zygmunta I Starego.
W wyniku 1. rozbioru Polski miasto stało się częścią Królestwa Prus
i pozostało po niemieckiej stronie granicy po I wojnie światowej.
W 1945 Piłę ogłoszono miastem-twierdzą i włączono w skład umocnień Wału Pomorskiego.
Zniszczenia wojenne sięgnęły 70% (90% w śródmieściu).
Po II wojnie światowej miasto zostało zbudowane praktycznie od nowa.
W latach 1975–1998 było stolicą odrębnego województwa.
Miasto królewskie lokowane w latach 1437–1451, należało do starostwa ujskiego,
pod koniec XVI wieku leżało w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.
Zabytki[edytuj | edytuj kod]
.jpg)
W Jastrowiu przetrwała stara zabudowa głównie wzdłuż głównej ulicy miasta. Do ważniejszych zabytków w Jastrowiu należą:
- Kościół św. Michała Archanioła – powstał w 1913 w stylu neobarokowym. Mieści się przy ul.Kieniewicza. We wnętrzach na uwagę zasługują ołtarz główny z 1753, kamienna chrzcielnica z 1800 oraz dwie drewniane figurki św. Jana Nepomucena i św. Kazimierza. W dramacie Leona Kruczkowskiego Pierwszy dzień wolności z wieży tegoż kościoła strzelała Inga, jedna z głównych bohaterek.
- Kościół NMP Królowej Polski – powstał on w 1882 i nosi cechy budowli romańskiej. Początkowo był on ewangelicki, a od 1947 jest kościołem katolickim.
- Ratusz (Kamienny Dom) powstał na przeł. XVI w. i XVII w. jako siedziba ekonomii królewskiej. Na fasadzie znajduje się kamienny herb miasta i data nadania praw miejskich 1603. Obecnie jest to siedziba Biblioteki PublicznejSzablon:R.
- Ratusz (siedziba Urzędu Miasta i Gminy) – budynek z początku XX w. z zegarem i zdobieniami.
- Dom, w którym w lutym 1945 przebywał Leon Kruczkowski. Na budynku widnieje tablica pamiątkowa.
- Pomnik żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego poległych w walkach o Jastrowie.
- Liczne domy kalenicowe, szachulcowe z XVIII i XIX w.,
- W pobliżu miasta nad Gwdą atrakcją jest zwalony most pozostałość po nieistniejącej już dziś linii kolejowej Złotów – Jastrowie. Most został wysadzony w czasie walk o Jastrowie w 1945.