Piła

Miasto Piła

Miasto Piła

Miasto Piła

Zdjęcie
Herb miasta
Kraj	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	Piła
Gmina
Mieszkańców	72527
Kod pocztowy	64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970
Prawa miejskie	przed 1451
Powierzchnia	102,68 km²
Wysokość n.p.m.	50–134
Tablice rejestracyjne	PP

Piła - (niem. Schneidemühl) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci.
Miasto rozwinęło się z niewielkiej osady rybackiej położonej nad dolną Gwdą, wśród lasów.
Prawa miejskie najprawdopodobniej otrzymało w XV wieku, w 1513 przywileje te zostały potwierdzone przez króla Zygmunta I Starego.
W wyniku 1. rozbioru Polski miasto stało się częścią Królestwa Prus i pozostało po niemieckiej stronie granicy po I wojnie światowej.
W 1945 Piłę ogłoszono miastem-twierdzą i włączono w skład umocnień Wału Pomorskiego.
Zniszczenia wojenne sięgnęły 70% (90% w śródmieściu).
Po II wojnie światowej miasto zostało zbudowane praktycznie od nowa.
W latach 1975–1998 było stolicą odrębnego województwa.
Miasto królewskie lokowane w latach 1437–1451, należało do starostwa ujskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Położenie

Bulwar nad Gwdą

Miasto leży nad dolną Gwdą, na pograniczu Pojezierze Wałeckie i Pojezierza Krajeńskiego. Otoczone jest przez bory sosnowe i ukształtowane przez lodowiec tereny pagórkowate. Zajmuje powierzchnię 102,68 km².

Gwda wyznacza oś miasta, dzieli je na część wschodnią i zachodnią; intensywnie meandruje. W południowej części Piły oddziela ją od sołectwa Byszki, położonego w sąsiedniej gminie Ujście. W granicach miasta znajduje się także kilka innych zbiorników wodnych: sztuczny Zalew Koszycki, Jezioro Bagienne, Piaseczno, Jezioro Piaszczyste, Jezioro Płotki, Jezioro Rudnickie, oraz mniejsze stawy, bagna i moczary, w tym ulokowane w rezerwacie przyrody „Kuźnik” jeziora Mały Kuźnik i Duży Kuźnik, otoczone przez urozmaicone drzewostany.

Tereny zalesione zajmują przede wszystkim zachodnią i południową część Piły i mają łączną powierzchnię 53,32 km². Na terenie miasta rozplanowano także Park Miejski, położony na zachód od centrum, przy alei Wojska Polskiego (część drogi wojewódzkiej nr 179). Od pewnego czasu podejmuje się także próby zorganizowania atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w Parku na Wyspie na rzece.

Zabytki

Neobarokowy kościół św. Michała Archanioła

Dom przy ul. Konopnickiej 71 (XVIII w.)

W Jastrowiu przetrwała stara zabudowa głównie wzdłuż głównej ulicy miasta. Do ważniejszych zabytków w Jastrowiu należą:

• Kościół św. Michała Archanioła – powstał w 1913 w stylu neobarokowym. Mieści się przy ul.Kieniewicza. We wnętrzach na uwagę zasługują ołtarz główny z 1753, kamienna chrzcielnica z 1800 oraz dwie drewniane figurki św. Jana Nepomucena i św. Kazimierza. W dramacie Leona Kruczkowskiego Pierwszy dzień wolności z wieży tegoż kościoła strzelała Inga, jedna z głównych bohaterek.
• Kościół NMP Królowej Polski – powstał on w 1882 i nosi cechy budowli romańskiej. Początkowo był on ewangelicki, a od 1947 jest kościołem katolickim.
• Ratusz (Kamienny Dom) powstał na przeł. XVI w. i XVII w. jako siedziba ekonomii królewskiej. Na fasadzie znajduje się kamienny herb miasta i data nadania praw miejskich 1603. Obecnie jest to siedziba Biblioteki PublicznejSzablon:R.
• Ratusz (siedziba Urzędu Miasta i Gminy) – budynek z początku XX w. z zegarem i zdobieniami.
• Dom, w którym w lutym 1945 przebywał Leon Kruczkowski. Na budynku widnieje tablica pamiątkowa.
• Pomnik żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego poległych w walkach o Jastrowie.
• Liczne domy kalenicowe, szachulcowe z XVIII i XIX w.,
• W pobliżu miasta nad Gwdą atrakcją jest zwalony most pozostałość po nieistniejącej już dziś linii kolejowej Złotów – Jastrowie. Most został wysadzony w czasie walk o Jastrowie w 1945.