Piła: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Usunięte 546 bajtów ,  21:58, 2 wrz 2021
brak opisu edycji
Linia 59: Linia 59:
<br>
<br>
<br>
<br>
== Nazwa ==
Miejscowość ma metrykę średniowieczną i jest notowana od XIV wieku. Po raz pierwszy w 1449 ''Pila'', 1451 ''Pylą'', 1456 ''Snyde Mole und Pylą'' oraz ''Snyt Molen und Pila'', 1522 ''Pyela'', 1523 ''Piela''.
Jedna z pierwszych wzmianek o nazwie ''Piła'' pochodzi z roku 1451 i odnosi się do lokalnego młyna. Najpóźniej w XVI wieku nazwa została przeniesiona na całą osadę, która do tego czasu stała się już miastem królewskim, 1515. Nazwa ma genezę kulturową i wywodzi się od rzeczownika pospolitego ''piła'' „narzędzie do cięcia” ← pila. Dawniej w języku staropolskim oznaczała również mechaniczne narzędzie do „tarcia drewna lub kruszenia rudy żelaznej” poruszane kołem wodnym.
Oboczna forma ''Pieła'' pojawia się w 1580. Taki wokalizm jest typowy dla gwar krajniackich
Niemiecka nazwa ''Schneidemühl'', która stosowana była od I rozbioru Polski w 1772, ma zbliżoną semantykę, formalnie jest to złożenie tematu czasownikowego ''schneid-'' „ciąć” z tematem rzeczownikowym ''Mühle'' „młyn”, z charakterystyczną dla pomorskich dialektów dolnoniemieckich apokopą (zanikiem wygłosowej samogłoski).
Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946.


== Położenie ==
== Położenie ==
Linia 68: Linia 80:
Tereny zalesione zajmują przede wszystkim zachodnią i południową część Piły i mają łączną powierzchnię 53,32&nbsp;km². Na terenie miasta rozplanowano także Park Miejski im. Stanisława Staszica w Pile, położony na zachód od centrum, przy alei Wojska Polskiego. Od pewnego czasu podejmuje się także próby zorganizowania atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w Parku na Wyspie na rzece
Tereny zalesione zajmują przede wszystkim zachodnią i południową część Piły i mają łączną powierzchnię 53,32&nbsp;km². Na terenie miasta rozplanowano także Park Miejski im. Stanisława Staszica w Pile, położony na zachód od centrum, przy alei Wojska Polskiego. Od pewnego czasu podejmuje się także próby zorganizowania atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w Parku na Wyspie na rzece


== Zabytki ==
[[Plik:Jastrowie church MA.jpg|mały|250px|Neobarokowy [[Kościół św. Michała Archanioła w Jastrowiu|kościół św. Michała Archanioła]]]]
[[Plik:Jastrowie, ul. Konopnickiej 71 (02).jpg|mały|250px|Dom przy ul. Konopnickiej 71 (''XVIII w.'')]]
W Jastrowiu przetrwała stara zabudowa głównie wzdłuż głównej ulicy miasta. Do ważniejszych zabytków w Jastrowiu należą:
* Kościół św. Michała Archanioła – powstał w 1913 w stylu neobarokowym. Mieści się przy ul.Kieniewicza. We wnętrzach na uwagę zasługują ołtarz główny z 1753, kamienna chrzcielnica z 1800 oraz dwie drewniane figurki św. Jana Nepomucena i św. Kazimierza. W dramacie Leona Kruczkowskiego ''Pierwszy dzień wolności'' z wieży tegoż kościoła strzelała Inga, jedna z głównych bohaterek.
* Kościół NMP Królowej Polski – powstał on w 1882 i nosi cechy budowli romańskiej. Początkowo był on ewangelicki, a od 1947 jest kościołem katolickim.
* Ratusz (''Kamienny Dom'') powstał na przeł. XVI w. i XVII w. jako siedziba ekonomii królewskiej. Na fasadzie znajduje się kamienny herb miasta i data nadania praw miejskich 1603. Obecnie jest to siedziba Biblioteki Publicznej.
* Ratusz (siedziba Urzędu Miasta i Gminy) – budynek z początku XX w. z zegarem i zdobieniami.
* Dom, w którym w lutym 1945 przebywał Leon Kruczkowski. Na budynku widnieje tablica pamiątkowa.
* Pomnik żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego poległych w walkach o Jastrowie.
* Liczne domy kalenicowe, szachulcowe z XVIII i XIX w.,
* W pobliżu miasta nad [[Rzeka Gwda|Gwdą]] atrakcją jest zwalony most pozostałość po nieistniejącej już dziś [[Linia kolejowa Wałcz – Złotów|linii kolejowej]] [[Złotów]] – Jastrowie. Most został wysadzony w czasie walk o Jastrowie w 1945.




[[Category:Miasta]]
[[Category:Miasta]]

Menu nawigacyjne