Piła: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 59: | Linia 59: | ||
<br> | <br> | ||
<br> | <br> | ||
== Położenie == | |||
[[Plik:PL Piła Bulwar.JPG|mały|lewo|[[Bulwar]] nad [[Rzeka Gwda|Gwdą]]]] | |||
Miasto leży nad dolną [[Gwda|Gwdą]], na pograniczu [[Pojezierze Wałeckie|Pojezierza Wałeckiego]] i [[Pojezierze Krajeńskie|Pojezierza Krajeńskiego]]. Otoczone jest przez [[bór sosnowy|bory sosnowe]] i ukształtowane przez lodowiec tereny pagórkowate. Zajmuje powierzchnię 102,68 km²<ref>{{cytuj pismo |tytuł=Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r. |url=https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2013-r-,7,10.html|czasopismo= Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym |wydawca=Główny Urząd Statystyczny |miejsce=Warszawa |data=2013-07-26 |issn=1505-5507}}</ref>. Tereny zielone zajmują ponad połowę tego obszaru<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.pila.pl/content.php?cms_id=6&lang=pl&p=p1&s=s1 |tytuł = Miasto Piła |data dostępu = 2012-12-03}}</ref>. | |||
Gwda wyznacza oś miasta, dzieli je na część wschodnią i zachodnią; intensywnie [[meander (geografia)|meandruje]]. W południowej części Piły oddziela ją od sołectwa [[Byszki (powiat pilski)|Byszki]], położonego w sąsiedniej [[Ujście (gmina)|gminie Ujście]]. W granicach miasta znajduje się także kilka innych zbiorników wodnych: sztuczny [[Zalew Koszycki]], [[Jezioro Bagienne (województwo wielkopolskie)|Jezioro Bagienne]], [[Piaseczno (jezioro w województwie wielkopolskim)|Piaseczno]]<ref>Oficjalna nazwa wedle spisu opracowanego przez [[Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych|KNMiOF]] to ''Jezioro Piaseczno'', powszechnie jednak używa się nazw ''Jezioro Jeleniowe'' lub ''Jelonki''.</ref>, [[Jezioro Piaszczyste]], [[Płocie (jezioro w województwie wielkopolskim)|Jezioro Płotki]], [[Jezioro Rudnickie]], oraz mniejsze stawy, bagna i moczary, w tym ulokowane w [[rezerwat przyrody Kuźnik|rezerwacie przyrody „Kuźnik”]] jeziora [[Mały Kuźnik]] i [[Duży Kuźnik]], otoczone przez urozmaicone drzewostany. | |||
Tereny zalesione zajmują przede wszystkim zachodnią i południową część Piły i mają łączną powierzchnię 53,32 km²<ref name="struktura_terenow">{{Cytuj stronę |url = http://www.pila.pl/content.php?mod=sub&tr=cl&cms_id=37&cmssid=737&p=p1&m=&s=s12 |tytuł = Struktura terenów miasta Piły w roku 2009 |data dostępu = 2012-12-03}}</ref>. Na terenie miasta rozplanowano także [[Park Miejski im. Stanisława Staszica w Pile|Park Miejski]], położony na zachód od centrum, przy [[aleja Wojska Polskiego w Pile|alei Wojska Polskiego]] (część [[droga wojewódzka nr 179|drogi wojewódzkiej nr 179]]). Od pewnego czasu podejmuje się także próby zorganizowania atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w [[Park na Wyspie w Pile|Parku na Wyspie]] na rzece<ref>{{Cytuj stronę |url = http://pila.naszemiasto.pl/artykul/porozmawiajmy-o-pile-wyspa-nowym-symbolem-miasta,2382171,art,t,id,tm.html |tytuł = Porozmawiajmy o Pile: Wyspa nowym symbolem miasta? |nazwisko = Kledzik |imię = Agnieszka| data dostępu = 2015-05-16}}</ref>. | |||
== Zabytki == | == Zabytki == | ||
Wersja z 21:00, 2 wrz 2021
Miasto Piła[edytuj | edytuj kod]
| Zdjęcie |  |
|---|---|
| Herb miasta |  |
| Kraj | Polska |
| Województwo | wielkopolskie |
| Powiat | Piła |
| Gmina | |
| Mieszkańców | 72527 |
| Kod pocztowy | 64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970 |
| Prawa miejskie | przed 1451 |
| Powierzchnia | 102,68 km² |
| Wysokość n.p.m. | 50–134 |
| Tablice rejestracyjne | PP |
Piła - (niem. Schneidemühl) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim
siedziba powiatu pilskiego.
Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą,
około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci.
Miasto rozwinęło się z niewielkiej osady rybackiej położonej nad dolną Gwdą, wśród lasów.
Prawa miejskie najprawdopodobniej otrzymało w XV wieku, w 1513 przywileje te zostały
potwierdzone przez króla Zygmunta I Starego.
W wyniku 1. rozbioru Polski miasto stało się częścią Królestwa Prus
i pozostało po niemieckiej stronie granicy po I wojnie światowej.
W 1945 Piłę ogłoszono miastem-twierdzą i włączono w skład umocnień Wału Pomorskiego.
Zniszczenia wojenne sięgnęły 70% (90% w śródmieściu).
Po II wojnie światowej miasto zostało zbudowane praktycznie od nowa.
W latach 1975–1998 było stolicą odrębnego województwa.
Miasto królewskie lokowane w latach 1437–1451, należało do starostwa ujskiego,
pod koniec XVI wieku leżało w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.
Położenie[edytuj | edytuj kod]
Miasto leży nad dolną Gwdą, na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego. Otoczone jest przez bory sosnowe i ukształtowane przez lodowiec tereny pagórkowate. Zajmuje powierzchnię 102,68 km²[1]. Tereny zielone zajmują ponad połowę tego obszaru[2].
Gwda wyznacza oś miasta, dzieli je na część wschodnią i zachodnią; intensywnie meandruje. W południowej części Piły oddziela ją od sołectwa Byszki, położonego w sąsiedniej gminie Ujście. W granicach miasta znajduje się także kilka innych zbiorników wodnych: sztuczny Zalew Koszycki, Jezioro Bagienne, Piaseczno[3], Jezioro Piaszczyste, Jezioro Płotki, Jezioro Rudnickie, oraz mniejsze stawy, bagna i moczary, w tym ulokowane w rezerwacie przyrody „Kuźnik” jeziora Mały Kuźnik i Duży Kuźnik, otoczone przez urozmaicone drzewostany.
Tereny zalesione zajmują przede wszystkim zachodnią i południową część Piły i mają łączną powierzchnię 53,32 km²[4]. Na terenie miasta rozplanowano także Park Miejski, położony na zachód od centrum, przy alei Wojska Polskiego (część drogi wojewódzkiej nr 179). Od pewnego czasu podejmuje się także próby zorganizowania atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w Parku na Wyspie na rzece[5].
Zabytki[edytuj | edytuj kod]
.jpg)
W Jastrowiu przetrwała stara zabudowa głównie wzdłuż głównej ulicy miasta. Do ważniejszych zabytków w Jastrowiu należą:
- Kościół św. Michała Archanioła – powstał w 1913 w stylu neobarokowym. Mieści się przy ul.Kieniewicza. We wnętrzach na uwagę zasługują ołtarz główny z 1753, kamienna chrzcielnica z 1800 oraz dwie drewniane figurki św. Jana Nepomucena i św. Kazimierza. W dramacie Leona Kruczkowskiego Pierwszy dzień wolności z wieży tegoż kościoła strzelała Inga, jedna z głównych bohaterek.
- Kościół NMP Królowej Polski – powstał on w 1882 i nosi cechy budowli romańskiej. Początkowo był on ewangelicki, a od 1947 jest kościołem katolickim.
- Ratusz (Kamienny Dom) powstał na przeł. XVI w. i XVII w. jako siedziba ekonomii królewskiej. Na fasadzie znajduje się kamienny herb miasta i data nadania praw miejskich 1603. Obecnie jest to siedziba Biblioteki PublicznejSzablon:R.
- Ratusz (siedziba Urzędu Miasta i Gminy) – budynek z początku XX w. z zegarem i zdobieniami.
- Dom, w którym w lutym 1945 przebywał Leon Kruczkowski. Na budynku widnieje tablica pamiątkowa.
- Pomnik żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego poległych w walkach o Jastrowie.
- Liczne domy kalenicowe, szachulcowe z XVIII i XIX w.,
- W pobliżu miasta nad Gwdą atrakcją jest zwalony most pozostałość po nieistniejącej już dziś linii kolejowej Złotów – Jastrowie. Most został wysadzony w czasie walk o Jastrowie w 1945.
- ↑ Szablon:Cytuj pismo
- ↑ Szablon:Cytuj stronę
- ↑ Oficjalna nazwa wedle spisu opracowanego przez KNMiOF to Jezioro Piaseczno, powszechnie jednak używa się nazw Jezioro Jeleniowe lub Jelonki.
- ↑ Szablon:Cytuj stronę
- ↑ Szablon:Cytuj stronę