Piła: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Piła (tekst źródłowy)

Wersja z 21:27, 9 gru 2024

Dodane 2056 bajtów ,  21:27, 9 gru 2024
brak opisu edycji
 
(Nie pokazano 55 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
__NOTOC__
== Miasto Piła ==
 
{| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;"
{| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;"
|+ style="color:#e76700;"| '' Miasto Piła ''
|+ style="color:#e76700;"| '' Miasto Piła ''
! scope="row"| Zdjęcie
| colspan="2" | [[Plik:Pila-14.jpg|center|250px]]
| [[Plik:Zlotow1-rg.jpg|center|130px]]
|-
|-
! scope="row"| Herb miasta
| colspan="3" | [[Plik:Pila-herb.png|center|150px]]
| [[Plik:Herb-alotowa.png|center|130px]]
|-
|-
|+ style="color:#e76700;"|'' Miasto Piła ''
|+ style="color:#e76700;"|'' Miasto Piła ''
! scope="row"| Kraj
! scope="row"| Kraj
| Polska
| [[Plik:Polska-flaga300.png|30px]] [[Polska]]
|-
|-
! scope="row"| Województwo
! scope="row"| Województwo
| wielkopolskie
| [[Plik:Herb wojewodztwo wielkopolskie.png|30px]] [[Województwo Wielkopolskie|wielkopolskie]]
|-
|-
! scope="row"| Powiat
! scope="row"| Powiat
| Piła
| [[Plik:Herb-powiat-pilski.png|30px]] [[Powiat Pilski|Piła]]
|-
|-
! scope="row"| Gmina
! scope="row"| Gmina
Linia 27: Linia 23:
|-
|-
! scope="row"| Kod pocztowy
! scope="row"| Kod pocztowy
| 64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970
| 64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935
|-
|-
! scope="row"| Prawa miejskie
! scope="row"| Prawa miejskie
Linia 41: Linia 37:
| PP
| PP
|}
|}
<br><br>
'''Piła''' - (niem. Schneidemühl) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie [[Województwo Wielkopolskie|wielkopolskim]]
Piła - (niem. Schneidemühl) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie [[Województwo Wielkopolskie|wielkopolskim]]
siedziba [[Powiat Pilski|powiatu pilskiego]].
siedziba powiatu pilskiego.
Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad [[Rzeka Gwda|Gwdą]],
Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą,
około 11 km powyżej jej ujścia do [[Rzeka Noteć|Noteci]].<br>
około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci.<br>
Miasto rozwinęło się z niewielkiej osady rybackiej położonej nad dolną Gwdą, wśród lasów.<br>
Miasto rozwinęło się z niewielkiej osady rybackiej położonej nad dolną Gwdą, wśród lasów.<br>
Prawa miejskie najprawdopodobniej otrzymało w XV wieku, w 1513 przywileje te zostały
Prawa miejskie najprawdopodobniej otrzymało w XV wieku, w 1513 przywileje te zostały
Linia 60: Linia 55:
<br>
<br>


== Zabytki ==
== Galeria zdjęć miasta Piła ==
[[Plik:Jastrowie church MA.jpg|mały|250px|Neobarokowy [[Kościół św. Michała Archanioła w Jastrowiu|kościół św. Michała Archanioła]]]]
<gallery perrow=5>
[[Plik:Jastrowie, ul. Konopnickiej 71 (02).jpg|mały|250px|Dom przy ul. Konopnickiej 71 (''XVIII w.'')]]
Plik:Pila-1rg.jpg
W Jastrowiu przetrwała stara zabudowa głównie wzdłuż głównej ulicy miasta. Do ważniejszych zabytków w Jastrowiu należą:
Plik:Pila-2rg.jpg
* [[Kościół św. Michała Archanioła w Jastrowiu|Kościół św. Michała Archanioła]] – powstał w 1913 w stylu neo[[barok]]owym. Mieści się przy ul.Kieniewicza. We wnętrzach na uwagę zasługują ołtarz główny z 1753, kamienna chrzcielnica z 1800 oraz dwie drewniane figurki św. Jana Nepomucena i św. Kazimierza. W dramacie [[Leon Kruczkowski|Leona Kruczkowskiego]] ''Pierwszy dzień wolności'' z wieży tegoż kościoła strzelała Inga, jedna z głównych bohaterek.
Plik:Pila-3rg.jpg
* [[Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Jastrowiu|Kościół NMP Królowej Polski]] – powstał on w 1882 i nosi cechy budowli romańskiej. Początkowo był on ewangelicki, a od 1947 jest kościołem katolickim.
Plik:Pila-4rg.jpg
* [[Ratusz]] (''Kamienny Dom'') powstał na przeł. XVI w. i XVII w. jako siedziba ekonomii królewskiej. Na fasadzie znajduje się kamienny herb miasta i data nadania praw miejskich 1603. Obecnie jest to siedziba Biblioteki Publicznej{{r|pomorze}}.
Plik:Pila-5rg.jpg
* Ratusz (siedziba Urzędu Miasta i Gminy) – budynek z początku XX w. z zegarem i zdobieniami.
Plik:Pila-6rg.jpg
* Dom, w którym w lutym 1945 przebywał [[Leon Kruczkowski]]. Na budynku widnieje tablica pamiątkowa.
Plik:Pila-7rg.jpg
* Pomnik żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego poległych w [[Walki o Jastrowie|walkach o Jastrowie]].
Plik:Pila-8rg.jpg
* Liczne domy kalenicowe, szachulcowe z XVIII i XIX w.,
Plik:Pila-9rg.jpg
* W pobliżu miasta nad [[Gwda|Gwdą]] atrakcją jest zwalony [[most]] pozostałość po nieistniejącej już dziś [[Linia kolejowa Wałcz – Złotów|linii kolejowej]] [[Złotów]] – Jastrowie. Most został wysadzony w czasie [[Walki o Jastrowie|walk o Jastrowie]] w 1945.
Plik:Pila-10rg.jpg
Plik:Pila-11.jpg
Plik:Pila-12.jpg
Plik:Pila-13.jpg
Plik:Pila-14.jpg
Plik:Pila-15.jpg
Plik:Pila-17.jpg
Plik:Pila-18.jpg
Plik:Pila-19rg.jpg
Plik:Pila-20rg.jpg
Plik:Pila-21rg.jpg
Plik:Pila-22rg.jpg
</gallery>
 
== Piła z drona ==
<gallery perrow=6>
Plik:Dron-pila-3rg.jpg
Plik:Dron-pila-4rg.jpg
Plik:Dron-pila-koszyce1rg.jpg
Plik:Dron-pila-koszyce2rg.jpg
Plik:Dron-pila-5rg.jpg
Plik:Dron-pila-6rg.jpg
Plik:Dron-pila-7rg.jpg
Plik:Dron-pila-8rg.jpg
Plik:Dron-pila-9rg.jpg
Plik:Dron-pila-10rg.jpg
Plik:Dron-pila-11rg.jpg
Plik:Dron-pila-12rg.jpg
Plik:Dron-pila-13rg.jpg
Plik:Dron-pila-14rg.jpg
Plik:Dron-pila-15rg.jpg
Plik:Dron-pila-16rg.jpg
Plik:Dron-pila-17rg.jpg
Plik:Dron-pila-18rg.jpg
Plik:Dron-pilagładyszewo-19rg.jpg
Plik:Dron-pilagładyszewo-20rg.jpg
Plik:Dron-pilagorne-21rg.jpg
Plik:Dron-pilakoszyce-22rg.jpg
Plik:Dron-pilakoszyce-23rg.jpg
</gallery>
 
== Nazwa ==
Miejscowość ma metrykę średniowieczną i jest notowana od XIV wieku. Po raz pierwszy w 1449 ''Pila'', 1451 ''Pylą'', 1456 ''Snyde Mole und Pylą'' oraz ''Snyt Molen und Pila'', 1522 ''Pyela'', 1523 ''Piela''.
 
Jedna z pierwszych wzmianek o nazwie ''Piła'' pochodzi z roku 1451 i odnosi się do lokalnego młyna. Najpóźniej w XVI wieku nazwa została przeniesiona na całą osadę, która do tego czasu stała się już miastem królewskim, 1515. Nazwa ma genezę kulturową i wywodzi się od rzeczownika pospolitego ''piła'' „narzędzie do cięcia” ← pila. Dawniej w języku staropolskim oznaczała również mechaniczne narzędzie do „tarcia drewna lub kruszenia rudy żelaznej” poruszane kołem wodnym.
 
Oboczna forma ''Pieła'' pojawia się w 1580. Taki wokalizm jest typowy dla gwar krajniackich
 
Niemiecka nazwa ''Schneidemühl'', która stosowana była od I rozbioru Polski w 1772, ma zbliżoną semantykę, formalnie jest to złożenie tematu czasownikowego ''schneid-'' „ciąć” z tematem rzeczownikowym ''Mühle'' „młyn”, z charakterystyczną dla pomorskich dialektów dolnoniemieckich apokopą (zanikiem wygłosowej samogłoski).
 
Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946.
 
 
== Położenie ==
[[Plik:Gwda31rg.jpg|mały|lewo|[[Rzeka Gwda]]]]
Miasto leży nad dolną [[Rzeka Gwda|Gwdą]], na pograniczu Pojezierze Wałeckie i Pojezierza Krajeńskiego. Otoczone jest przez bory sosnowe i ukształtowane przez lodowiec tereny pagórkowate. Zajmuje powierzchnię 102,68&nbsp;km².


Gwda wyznacza oś miasta, dzieli je na część wschodnią i zachodnią; intensywnie meandruje. W południowej części Piły oddziela ją od sołectwa Byszki, położonego w sąsiedniej [[Gmina Ujście|gminie Ujście]]. W granicach miasta znajduje się także kilka innych zbiorników wodnych: sztuczny [[Zalew Koszycki]], [[Jezioro Piaseczno]], [[Jezioro Piaszczyste]], [[Jezioro Płotki]], [[Jezioro Rudnickie]], oraz mniejsze stawy, bagna i moczary, w tym ulokowane w [[Rezerwat Przyrody Kuźnik|rezerwacie przyrody „Kuźnik”]] jeziora [[Jezioro Mały Kuźnik|Mały Kuźnik]] i [[Jezioro Duży Kuźnik|Duży Kuźnik]], otoczone przez urozmaicone drzewostany.


Tereny zalesione zajmują przede wszystkim zachodnią i południową część Piły i mają łączną powierzchnię 53,32&nbsp;km². Na terenie miasta rozplanowano także Park Miejski im. Stanisława Staszica w Pile, położony na zachód od centrum, przy alei Wojska Polskiego. Od pewnego czasu podejmuje się także próby zorganizowania atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w Parku na Wyspie na rzece
<br><br><br><br>
== Zobacz na Mapie ==
<center>
{| class="wikitable" style="width: 70%;"
| colspan="2" | {{#multimaps: 53.1521, 16.7404}}
|}
</center>
<br>
{{powiat pilski}}
<br>
[[Category:Miasta]]
[[Category:Miasta]]
Źródło: „http://katalog-moj.pl/index.php/Specjalna:Różnica_mobilna/596...14439”

Menu nawigacyjne