|
|
| Linia 39: |
Linia 39: |
|
| |
|
| <br> | | <br> |
| <b>Wyrzysk</b> – miasto w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo Wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat Pilski|powiecie pilskim]], w gminie [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]].<br> | | <b>Osiek nad Notecią </b> – wieś w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo Wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat Pilski|powiecie pilskim]], w gminie [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]].<br> |
| W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.<br>
| |
| Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.
| |
|
| |
|
| <br> | | <br> |
| == Położenie == | | == Toponimika == |
| Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki,<br>
| | Najprawdopodobniej nazwa wsi oznacza system międzyplemiennych umocnień przygranicznych. |
| w pagórkowatej, malowniczej okolicy.<br>
| | Przy zakładaniu osieków bardzo uważano na bliskość stojącej lub płynącej wody, dającej nieraz pewną obronę z boku lub z tyłu, niemniej łatwość dowozu żywności lub ucieczki czółnami w czasie pogromu, a zawsze możliwość dostania potrzebnej wody do picia, do przyrządzania posiłku. |
| W bliskiej okolicy przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa stanowiąca północne obejście Wyrzyska, a przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka. <br>
| | Kto zna położenie Osieka, ten rozumie doskonale jego pierwotne przeznaczenie.” Istnieje jeszcze legendarne wytłumaczenie nazwy wsi. Według niej, w zamierzchłych czasach na tereny obecnego Osieka nad Notecią przybyła grupa pierwszych osadników. Zastała ona teren bujnie porośnięty roślinnością. By się tu osiedlić, musiano najpierw tę roślinność osiec (skosić). Stąd, według legendy, pochodzi obecna nazwa wsi. |
| 4 km na południe od miasta (w Osieku nad Notecią) znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk Osiek, na linii Piła – Bydgoszcz.
| | |
| <br> | | <br> |
|
| |
|
| == Historia == | | == Położenie == |
| Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wieku Wyrzysk wspominany jest jako miasto, od 1772 w zaborze pruskim,<br>
| | Osiek nad Notecią leży 40 km na wschód od [[Piła|Piły]] i 5 km na południe od Wyrzyska, na skraju Doliny Noteci oddzielającej Pojezierze Wielkopolskie od Pojezierza Pomorskiego. Od wschodu graniczy z rzeką Łobżonką. Nieopodal Osieka znajduje się Dębowa Góra (192,4 m n.p.m.). Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 242 oraz Linia kolejowa nr 18 Piła – Kutno ze stacją Wyrzysk Osiek. |
| później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II.<br>
| |
| Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773. <br>
| |
| Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIX wieku związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci.<br>
| |
| 1 stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 Niemcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków.<br>
| |
| W latach 1818–1975 miasto było stolicą powiatu wyrzyskiego. Do 1938 r. leżało w woj. poznańskim, później do 1939 w pomorskim, a od 1945 – w bydgoskim.<br>
| |
| Po reformie administracyjnej w 1975 roku terytorium powiatu zostało podzielone pomiędzy nowe (mniejsze) województwo bydgoskie i województwo pilskie.<br>
| |
| Powiatu nie przywrócono także w roku 1999 a miasto włączono do powiatu pilskiego w woj. wielkopolskim.
| |
| <br> | | <br> |
|
| |
|
| == Galeria zdjęć miasta Wyrzysk == | | == Galeria zdjęć wsi Osiek nad Notecią == |
| <gallery perrow=5> | | <gallery perrow=5> |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie1rg.jpg
| | |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie2rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie3rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie4rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie5rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie6rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie7rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie8rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie9rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie10rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-zdjecie11rg.jpg
| |
| </gallery> | | </gallery> |
| <br> | | <br> |
|
| |
|
| == Wyrzysk z drona == | | == Osiek nad Notecią z drona == |
| <gallery perrow=5> | | <gallery perrow=5> |
| Plik:Wyrzysk-dron1rg.jpg
| | |
| Plik:Wyrzysk-dron2rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-dron4rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-dron5rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-dron6rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-dron7rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-dron8rg.jpg
| |
| Plik:Wyrzysk-dron9rg.jpg
| |
| </gallery> | | </gallery> |
|
| |
|