Wyrzysk: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
brak opisu edycji
 
(Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
__NOTOC__
__NOTOC__
{| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;"
{| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;"
|+ style="color:#e76700;"| '' Wysoka ''
|+ style="color:#e76700;"| '' Wyrzysk ''
| colspan="3" style="background-color:#FF2400;" |
| colspan="3" style="background-color:#FF2400;" |
|-
|-
| colspan="2" | [[Plik:Gmina-kczory.jpg|center|250px]]
| colspan="2" | [[Plik:Wyrzysk-dron3rg.jpg|center|250px]]
|-
|-
| colspan="3" | [[Plik:Pila-erb.png|center|150px]]
| colspan="3" | [[Plik:Herb-miasta-wyrzysk.png|center|150px]]
|-
|-
| colspan="3" style="background-color:#FF2400;" |
| colspan="3" style="background-color:#FF2400;" |
Linia 20: Linia 20:
|-
|-
| '''Gmina'''
| '''Gmina'''
| [[Plik:Herb-gmina-wysoka.png|30px]] [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]]
| [[Plik:Herb-miasta-wyrzysk.png|30px]] [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]]
|-
|-
| '''Ludność'''
| '''Ludność'''
Linia 40: Linia 40:
<br>
<br>
<b>Wyrzysk</b> – miasto w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo Wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat Pilski|powiecie pilskim]], w gminie [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]].<br>
<b>Wyrzysk</b> – miasto w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo Wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat Pilski|powiecie pilskim]], w gminie [[Gmina Wyrzysk|Wyrzysk]].<br>
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.<br>
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.


<br>
<br>
== Położenie ==
== Położenie ==
Wysoka leży 20 km na wschód od Piły 5 km na północ od trasy krajowej nr 10, na Pojezierzu Krajeńskim, na pagórkowatym, polodowcowym terenie.<br>  
Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki,<br>
Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 190 Gniezno-Krajenka oraz nieczynna linia kolei wąskotorowej do Łobżenicy i Białośliwia.<br>  
w pagórkowatej, malowniczej okolicy.<br>  
Pod względem historycznym Wysoka leży na obszarze dawnej Krajny.<br>
W bliskiej okolicy przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa stanowiąca północne obejście Wyrzyska, a przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka. <br>
4 km na południe od miasta (w Osieku nad Notecią) znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk Osiek, na linii Piła – Bydgoszcz.
<br>
 
== Historia ==
== Historia ==
Miejscowość istniała już w XIII wieku – pierwsza wzmianka pochodzi z 1260 roku.<br>  
Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wieku Wyrzysk wspominany jest jako miasto, od 1772 w zaborze pruskim,<br>  
Wysoka była centrum znacznego terytorium stanowiącego własność Mikołaja Łodzi z nadania Bolesława Pobożnego.<br>  
później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II.<br>  
Znajdowała się wówczas na Przedgórzu (od strony Wysokiej Wielkiej). Od 1505 roku obok wsi Wysoka Wielka wymieniane jest miasto Wysoka,<br>  
Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773. <br>
które było własnością szlachecką, m.in. Kościelskich i Tuczyńskich.<br>  
Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIX wieku związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci.<br>  
Po wielkim pożarze miasta w 1772 roku wystawiono nowy przywilej miejski. 2 stycznia 1919 roku władzę w mieście objęli powstańcy wielkopolscy.<br>
1 stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 Niemcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków.<br>
Utworzono polską Radę Ludową i Straż Obywatelską. Wysoka była jedną z najbardziej na północ wysuniętych placówek powstańczych.<br>  
W latach 1818–1975 miasto było stolicą powiatu wyrzyskiego. Do 1938 r. leżało w woj. poznańskim, później do 1939 w pomorskim, a od 1945 – w bydgoskim.<br>  
Jednak już 4 stycznia Niemcy z Piły opanowali miasto. Kontrataki Polaków z Wyrzyska nie powiodły się.<br>  
Po reformie administracyjnej w 1975 roku terytorium powiatu zostało podzielone pomiędzy nowe (mniejsze) województwo bydgoskie i województwo pilskie.<br>  
Wysoka wróciła do Polski na mocy traktatu wersalskiego w styczniu 1920 roku. W październiku i listopadzie 1939 roku na stoku Góry Wysokiej hitlerowcy rozstrzelali 19 Polaków.<br>  
Powiatu nie przywrócono także w roku 1999 a miasto włączono do powiatu pilskiego w woj. wielkopolskim.
W okresie okupacji niemiecka administracja nazistowska zmieniła nazwę miasta na niemieckie. Weißeck (1942–1945).
<br>
<br>


== Galeria zdjęć miasta Wysoka ==
== Galeria zdjęć miasta Wyrzysk ==
<gallery perrow=5>
<gallery perrow=5>
 
Plik:Wyrzysk-zdjecie1rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie2rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie3rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie4rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie5rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie6rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie7rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie8rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie9rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie10rg.jpg
Plik:Wyrzysk-zdjecie11rg.jpg
</gallery>
</gallery>
<br>
<br>
== Wysoka z drona ==
 
== Wyrzysk z drona ==
<gallery perrow=5>
<gallery perrow=5>
 
Plik:Wyrzysk-dron1rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron2rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron4rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron5rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron6rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron7rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron8rg.jpg
Plik:Wyrzysk-dron9rg.jpg
</gallery>
</gallery>


Linia 73: Linia 93:
<center>
<center>
{| class="wikitable" style="width: 70%;"
{| class="wikitable" style="width: 70%;"
| colspan="2" | {{#multimaps:  53.18123, 17.08061}}
| colspan="2" | {{#multimaps:  53.153333, 17.267222}}
|}
|}
</center>
</center>
<br>
<br>
{{miejscowości gmina wysoka}}
{{miejscowości gmina wyrzysk}}
<br>
<br>
{{powiat pilski}}
{{powiat pilski}}
<br>
<br>
[[Category:Miasta]]
[[Category:Miasta]]

Menu nawigacyjne