13 989
edycji
| Linia 34: | Linia 34: | ||
|} | |} | ||
''' | '''Bielik''', orzeł bielik, birkut – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Występuje w centralnej i północnej Palearktyce, od Islandii po Japonię; najbardziej na zachód wysunięta populacja zasiedla Grenlandię.<br> | ||
Zamieszkuje głównie obszary przylegające do zbiorników wodnych, wzdłuż wybrzeży morskich, w pobliżu rzek.<br> | |||
Gatunek osiadły, częściowo wędrowny. Generalista pokarmowy, odżywia się głównie rybami, ptactwem wodnym, okazjonalnie także padliną.<br> | |||
Gniazduje na wierzchołkach dużych drzew, na konarach przy pniu, również na półkach urwisk skalnych. Pary są monogamiczne, zajmują terytoria o różnej wielkości, zależnie od dostępności pokarmu, i wyprowadzają jeden lęg w sezonie.<br> | |||
Młodymi opiekują się obydwoje rodzice. W związku z antropopresją i zanieczyszczeniem środowiska liczebność gatunku zmniejszyła się znacząco do lat 70. XX wieku. Dzięki zabiegom ochronnym liczebność niektórych populacji wzrosła i ustabilizowała się. <br> | |||
Ze względu na duży zasięg i korzystne trendy zmian liczebności populacji w klasyfikacji IUCN bielik ma status gatunku najmniejszej troski. | |||
<br> | <br> | ||
== | ==Etymologia nazwy== | ||
Nazwa rodzaju oznacza morskiego orła i jest zlatynizowaną wersją zbitki dwóch greckich słów: hals – morze, słony i aetos – orzeł, epitet gatunkowy odnosi się do białej barwy ogona bielika.<br> | |||
W | W literaturze polskojęzycznej gatunek funkcjonuje pod wieloma nazwami, jako: bielik, orzeł bielik, birkut łomignat, bielik, birkut, ostrzyż łomignat, orzeł morski, orzeł bielec, orzeł ślepy, orzeł białogłów, orzeł białogon, orzeł bosy.<br> | ||
Nazwa bielik odnosi się do białej barwy piór ogona, birkut zaś jest słowem pochodzenia tureckiego, oznaczającym strzałę opatrzoną orlimi piórami. | |||
<br> | |||
==Morfologia i rozpoznawanie== | |||
Bieliki to duże ptaki o masywnej sylwetce. W locie zwracają uwagę długie, prostokątne skrzydła. <br> | |||
W sylwetce ptaka szyja i mocny dziób wystają na podobną długość, co ogon. Dziób jest duży: o ile całkowita długość czaszki wynosi 122–138 mm, to z tego 58–65 mm stanowi dziób. Dziób w szacie ostatecznej ma, podobnie jak woskówka, intensywnie jasnożółty kolor.<br> | |||
==Wymiary | Koniuszki skrzydeł u siedzącego ptaka równają się z koniuszkiem ogona. Nogawice są dobrze widoczne, a skok nagi. „Palce” dłoni długie, wyraźnie zaznaczone.<br> | ||
* Długość ciała | Ogon jest stosunkowo krótki, tępo zakończony, o klinowatym kształcie. | ||
* Rozpiętość skrzydeł | <br> | ||
* Masa ciała | ==Wymiary== | ||
* Długość ciała wynosi 74–92 cm. | |||
* Rozpiętość skrzydeł 193–244 cm. | |||
* Masa ciała samic mieści się w przedziale 4,1–6,9 kg, samców zaś 3,1–5,4 kg. | |||
* Długość skrzydła u samic sięga 610–715 mm, u samców: 552–600 mm. | |||
<br> | |||
==Siedlisko== | |||
Bieliki zajmują siedliska położone w sąsiedztwie środowisk wodnych, bowiem w płytkim litoralu lub nad wodą zdobywają większość pokarmu.<br> | |||
W pobliżu wód, zarówno śródlądowych, jak i u wybrzeży morskich, budują gniazda, koczują w okresie polęgowym i gromadzą się na noclegowiska.<br> | |||
Bieliki zasiedlają różne typy wybrzeży morskich: fiordowe, ze skalistymi, wysokimi klifami, szkierowe, ale również nizinne wybrzeża w pobliżu ujść rzek: estuaria i zalewy nadmorskie, oraz jezior przymorskich.<br> | |||
Na terenach w głębi lądu preferują siedliska w pobliżu rzek, jezior, stawów, także tych położonych na terenach górskich.<br> | |||
Zależnie od warunków, mogą to być siedliska bezdrzewne, z nielicznymi, niskimi drzewami, jednak najczęściej wybierane przez bieliki są siedliska leśne, zwłaszcza ze starodrzewami, w których można założyć gniazda.<br> | |||
Bieliki gnieździć się mogą w różnych typach lasów, od tajgi na północy kontynentu, po lasy bagienne i rosnące na równinach zalewowych na południu. | |||
<br><br> | <br><br> | ||
{{ptaki rząd szponiaste}} | {{ptaki rząd szponiaste}} | ||
[[Category:Ptaki w Polsce]] | [[Category:Ptaki w Polsce]] | ||