Wyrzysk

Wyrzysk

250px
150px
Kraj	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	pilski
Gmina	Wyrzysk
Ludność	5174
Prawa Miejskie	XV w.
Kod Pocztowy	89-300
Tablice Rejestracyjne	PP

Wyrzysk – miasto w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wyrzysk.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.

Położenie

Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki,
w pagórkowatej, malowniczej okolicy.
W bliskiej okolicy przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa stanowiąca północne obejście Wyrzyska, a przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka.
4 km na południe od miasta (w Osieku nad Notecią) znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk Osiek, na linii Piła – Bydgoszcz.

Historia

Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wieku Wyrzysk wspominany jest jako miasto, od 1772 w zaborze pruskim,
później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II.
Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773.
Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIX wieku związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci.
1 stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 Niemcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków.
W latach 1818–1975 miasto było stolicą powiatu wyrzyskiego. Do 1938 r. leżało w woj. poznańskim, później do 1939 w pomorskim, a od 1945 – w bydgoskim.
Po reformie administracyjnej w 1975 roku terytorium powiatu zostało podzielone pomiędzy nowe (mniejsze) województwo bydgoskie i województwo pilskie.
Powiatu nie przywrócono także w roku 1999 a miasto włączono do powiatu pilskiego w woj. wielkopolskim.

Zobacz na Mapie

Wczytywanie mapy... {"markers":[{"pos":[{"lat":53.153333,"lon":17.267222}]}],"zoom":14,"center":{"lat":53.153333,"lon":17.267222},"tileLayer":"//{s}.tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png","attribution":"\u0026copy; \u003Ca href=\"http://osm.org/copyright\"\u003EOpenStreetMap\u003C/a\u003E contributors"}

Miejscowości Gminy Wysoka

---

Miasta:

Wysoka.

Wsie:

Bądecz, Czajcze, Jeziorki Kosztowskie, Kijaszkowo, Młotkowo, Mościska, Rudna, Sędziniec, Stare, Tłukomy, Wysoczka, Wysoka Mała, Wysoka Wielka.

Kolonie:

Mościska-Kolonia, Nowa Rudna.

Osady:

Gmurowo, Kostrzynek.

Osady Leśne:

Czajcze.

Powiat Piła

---

Miasta:

Kaczory -- Łobżenica -- Piła -- Ujście -- Wyrzysk -- Wysoka.

Gminy miejskie:

Piła.

Gminy miejsko-wiejskie:

Kaczory -- Miasteczko Krajeńskie -- Łobżenica -- Ujście -- Wyrzysk -- Wysoka.

Gminy wiejskie:

Białośliwie -- Szydłowo.