13 989
edycji
Polska: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
brak opisu edycji
| (Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 57: | Linia 57: | ||
W efekcie Jesieni Ludów obalono władzę komunistyczną i niedługo potem Polska stała się państwem o ustroju demokratycznym, określanym jako III Rzeczpospolita. Zreformowano gospodarkę i powrócono do modelu rynkowego. | W efekcie Jesieni Ludów obalono władzę komunistyczną i niedługo potem Polska stała się państwem o ustroju demokratycznym, określanym jako III Rzeczpospolita. Zreformowano gospodarkę i powrócono do modelu rynkowego. | ||
<br> | <br> | ||
==Ustrój polityczny== | |||
Na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 Polska jest republiką parlamentarną z systemem parlamentarno-gabinetowym, opierającą się na trójpodziale władzy. | |||
<br> | |||
==Konstytucja== | |||
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej to najważniejszy akt prawny w Polsce, uchwalony 2 kwietnia 1997 przez Zgromadzenie Narodowe i zatwierdzony w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997. Został ogłoszony w Dzienniku Ustaw: Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, wszedł w życie 17 października 1997. Konstytucja złożona jest z preambuły i 13 rozdziałów, w tym 243 artykuły.<br> | |||
Konstytucja określa charakter ustroju państwowego. Ukazuje sposób zorganizowania i działania głównych organów państwa. Definiuje status prawny obywateli i sposób ich wpływania na politykę państwa. | |||
<br> | |||
== Podział administracyjny == | |||
Polska jest państwem unitarnym, a ustrój jej władzy lokalnej opiera się na dualizmie, gdyż poza agendami administracji rządowej istnieje samorząd terytorialny, powołany do zadań publicznych niezastrzeżonych dla innych organów władzy. Jego podstawową jednostkę stanowi [[Gmina|gmina]]. | |||
Od 1 stycznia 1999 obowiązuje trzystopniowy podział administracyjny kraju na | |||
* jednostki I stopnia – 16 [[Województwo|województw]] | |||
* jednostki II stopnia – 380 ''[[Powiat|powiatów]]'', w tym: | |||
** 66 [[Miasto na prawach powiatu|miast na prawach powiatu]] – gminy o statusie miasta, wykonujące zadania powiatu, potocznie zwane „powiatami grodzkimi”, | |||
** 314 [[Powiat|powiatów]] – skupiają od kilku do kilkunastu sąsiadujących ze sobą [[Gmina|gmin]], potocznie zwane „powiatami ziemskimi”; mogą mieć siedzibę w mieście na prawach powiatu, które nie leży na ich obszarze | |||
* jednostki III stopnia – 2477 gmin, w tym: | |||
** 302 [[Gmina miejska|miejskie]] – gminy, które zawierają się w administracyjnych granicach miasta (w tym 66 gmin będących jednocześnie miastami na prawach powiatu), | |||
** 638 [[Gmina miejsko-wiejska|miejsko-wiejskich]] – gminy, w skład których wchodzi miasto oraz kilka wsi, | |||
** 1537 [[Gmina wiejska|wiejskich]] – gminy, które na swoim terytorium nie zawierają miasta (z tego 158 takich gmin ma siedzibę w [[Miasto|mieście]] poza swoim obszarem, tzw. [[gmina obwarzankowa]]). | |||
=== Samorząd terytorialny === | |||
W Polsce wyróżnia się trójszczeblowy samorząd: | |||
* [[samorząd gminny]] | |||
* [[samorząd powiatowy]] | |||
* [[samorząd województwa]]. | |||
Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty i województwa) mają osobowość prawną i zapewniony udział w dochodach publicznych. Wybory do organów stanowiących są powszechne, równe, bezpośrednie i przeprowadzane w głosowaniu tajnym. | |||
<br> | <br> | ||
[[Category:Państwa Europy]] | [[Category:Państwa Europy]] | ||