Azja Zachodnia - Historia wersji

Ryszardgol1: Utworzono nową stronę "NOTOC {| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;" | colspan="3" style="background-color:#9966ff;" | '''Azja Zachodnia'''
2023-12-19T19:25:06Z

Utworzono nową stronę "NOTOC {| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;" | colspan="3" style="background-color:#9966ff;" | <center>'''Azja Zachodnia'''</center…"

Nowa strona
NOTOC
{| class="wikitable" style="width: 25%; float:right; margin-left: 10px;"
| colspan="3" style="background-color:#9966ff;" |
<center>'''Azja Zachodnia'''</center>
|-
| colspan="2" | [[Plik:Mapa-azja-zachodnia.png|center|250px]]
|-
| colspan="3" style="background-color:#9966ff;" |

|}
Azja Zachodnia, Azja Południowo-Zachodnia, Azja Przednia – region geograficzny Azji obejmujący wyspę Cypr, półwyspy: Azja Mniejsza, Arabski, Synaj; teren górzysty na styku kontynentów Azji i Europy oraz wyżyny: Armeńską i Irańską.

Na terenie Azji Zachodniej leżą państwa [[Bliski Wschód|Bliskiego Wschodu]] i Zakaukazia.
<br>
== Nazwa ==
Termin '''Azja Przednia''' – w języku polskim pojawił się w czasach zaborów. Rosjanie też posługiwali się tym zapożyczonym z niemieckiego terminem (język rosyjski ''Передняя Азия''). Obecnie jest czasem spotykany w pracach historycznych, geograficznych, archeologicznych i lingwistycznych.

Termin '''Azja Zachodnia''' – ukazuje usytuowanie terenu na kuli ziemskiej; pojawił się, jako przeciwieństwo historycznego terminu „[[Bliski Wschód]]”, który określa położenie względem [[Europa|Europy]].

Termin '''Azja Południowo-Zachodnia''' – najlepiej oddający położenie geograficzne.

=== Nazwa w językach regionu ===
* Arabski – جنوب غرب آسيا
* Azerski – Cənubi-Qərbi Asya
* Perski – جنوب غربی آسیا
* Ormiański – Առաջավոր Ասիա
* Hebrajski – דרום-מערב אסיה
* Grecki – Δυτική Ασία
* Gruziński – დასავლეთი აზია
* Turecki – Güneybatı Asya
<br>
== Geografia ==
Granice Azji Zachodniej wyznaczają od zachodu: [[Morze Śródziemne]], [[Morze Egejskie]], [[Morze Marmara]]; od północy: [[Morze Czarne]], [[Kaukaz|Góry Kaukaz]], [[Morze Kaspijskie]] oraz [[Góry Kopet-dag]]; od wschodu: zachodnie granice [[Wyżyna Irańska|Wyżyny Irańskiej]] u podnóża [[Himalaje|Himalajów]]; od południa: [[Morze Arabskie]], [[Zatoka Adeńska]] i [[Morze Czerwone]]. Z południowego wschodu wody [[Ocean Indyjski|Oceanu Indyjskiego]], wbijające się w tę część kontynentu przez [[Zatoka Omańska|Zatokę Omańską]] i [[Cieśnina Ormuz|Cieśninę Ormuz]], tworzą [[Zatoka Perska|Zatokę Perską]].

Rejon w większości otoczony wodą. Linia brzegowa wynosi: 21867, a wkluczając Bahrajn i Cypr: 22810.

Najdalej wysuniętymi punktami są:
* na zachodzie znajdujący się w Turcji Przylądek Baba (26°03′E), który jest równocześnie skrajnym punktem Azji;
* na wschodzie podnóże Himalajów, Góry Hindukusz (63°04′E);
* na południu jemeński brzeg morski (12°60);
* na północy miasto Anapa w Rosji (44°53N).

==Państwa==
''Akrotiri (baza wojskowa)''<br />
''Abchazja''<br />
''Afganistan''
''Arabia Saudyjska''<br />
''Armenia''<br />
''Azerbejdżan''<br />
''Bahrajn''<br />
''Cypr''<br />
''Cypr Północny''<br />
''Egipt''<br />
''Dhekelia''<br />
''Górski Karabach''<br />
''Gruzja''<br />
''Irak''<br />
''Iran''<br />
''Izrael''<br />
''Jemen''<br />
''Jordania''<br />
''Katar''<br />
''Kuwejt''<br />
''Liban''<br />
''Oman''<br />
''Osetia Południowa''<br />
''Pakistan''<br />
''Autonomia Palestyńska''<br />
''Syria''<br />
''Turcja''<br />
''Zjednoczone Emiraty Arabskie''<br />

== Topografia ==
Większość Azji Zachodniej stanowią obszary o wyżynno-górzystym ułożeniu terenu. Zazwyczaj po wąskiej przybrzeżnej równinie na zachodzie pojawiają się góry, a zaraz za nimi pustynne, bądź trawiaste, górzyste płaskowyże, które na południu rejonu stopniowo opadają do morza, a na północy przechodzą w wysokie góry.
<br><br>
{{kontynenty i regiony ziemi}}
<br>
[[Category:Kontynenty]]